Yapay zeka Watson’dan sıtmaya destek…

1 milyon dolar ödüllü IBM’in yapay zeka mucizesi Watson,bu  ödülün bir kısmını Scripps Araştırma Enstitüsü’ne bağışladı. Enstitü bu parayı insan sağlığı için önemli bir projenin finanse edilmesinde kullanacak. İlaçla tedavi edilemeyen sıtma hastalığı için bir tedavi yöntemi bulmayı hedefleyen projede, IBM’in World Community Grid bilgisayar ağı kullanılıyor. Bu ağa dünyanın dört bir yanından katılan insanlar kendi bilgisayarlarının atıl zamanlarını IBM’in kullanımına açıyor ve böylece, normalde 2 milyon kişisel bilgisayarı gerektirecek ve 100 yıl sürecek araştırmaların, kamuoyunun da desteğiyle bir yılda tamamlanması hedefleniyor.

IBM’in Watson adlı bilgi işlem sistemi, yılın ilk aylarında Jeopardy! yarışmasında iki tanınmış yarışmacıyı yendikten sonra tüm dünyada dikkatleri üzerine çekmişti. Adını IBM’in kurucusundan alan ve doğal dilde yöneltilen soruya hızlı, doğru ve rahat bir şekilde yanıt verebilme yeteneğine sahip bir bilgi işlem sistemi olan Watson, yarışmada kazandığı 1 milyon dolarlık ödülü değişik kurumlara bağışlamıştı. Bunlardan bir tanesi olan dünyanın en büyük bağımsız ve kar amacı gütmeyen biyomedikal araştırma kuruluşlarından biri olan Scripps Research Institute (Scripps Araştırma Enstitüsü), Watson’un bağışladığı parayı insan sağlığı için çok önemli olan bir araştırma projesi için kullanacağını açıkladı. Proje, ilaçla tedavi edilemeyen sıtma hastalığı için bir tedavi yöntemi bulmayı içeriyor. Dünyanın en yaygın ve ölümcül hastalıklarından biri olarak kabul edilen sıtmaya karşı Scripps Enstitüsü, IBM tarafından yönetilen ve finanse edilen World Community Grid isimi halka açık bir bilgisayar ağını kullanarak 100 yıl sürebilecek bir araştırmanın bir yılda tamamlanabileceğini öngörüyor.

Daha önce birçok ilaca dirençli olan AIDS hastalığının tedavisine yönelik olarak iki yeni HIV inhibitörünü keşfetmek üzere World Community Grid programını kullanan Scripps Araştırma Enstitüsü, şimdi de sıtma mücadele etme projesini üstleniyor. Scripps Araştırma Enstitüsü ve IBM, kişisel bilgisayarı olan herkesi, simulasyonları gerçekleştirecek ve sayıları işleyecek bir tür “insanlığın süper bilgisayarı” olan World Community Grid programının http://www.worldcommunitygrid.org web sitesinde başlattıkları “GO Fight Against Malaria” (Sıtmaya Karşı Savaşalım) adlı projeye, katılmaya  teşvik ediyor. 80’i aşkın ülkeden bugüne dek 575.000 kişinin gönüllü katılımıyla, yaklaşık 2 milyon kişisel bilgisayarın kullanılmayan bilgi işlem gücünden beslenen World Community Grid programı, kullanılmadığı sürelerde kişisel bilgisayarlara küçük bilgi işlem görevleri vererek,  sonuçlarını bir hastalığın tedavisi, yenilenebilir enerji malzemeleri, temiz su teknikleri ya da daha sağlıklı temel besin maddeleri geliştirmek için arayışları olan bilim adamlarıyla paylaşıyor.

Diğer tüm parazitlerden daha fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olduğu için araştırmacıların odağında bulunan “Plasmodium falciparum” virüsü ve ilaca dirençli sıtma türlerinin gelişmesini engellemek ya da tedavi etmek için güvenilir bir yöntem veya aşı bulunmuyor. Her 30 saniyede bir ölüm oranıyla, her yıl sıtmadan yaklaşık 1 milyon kişi ölürken bu rakamın yüzde 85’ini çocuklar oluşturuyor. Özellikle Afrika’da beş yaşın altındaki çocuk ölümlerinin başlıca nedeni olan sıtma, Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, hem bir yoksulluk nedeni hem de yoksulların karşılaştığı bir hastalıktır. Sıtmaya yakalanarak hayatta kalmayı başaranlar ise genellikle öğrenme zorluğu, çalışamama, okula gidememe ve ekonomik açıdan artan sıkıntılar gibi zorluklarla boğuşmaktadır. Araştırmalar, hastalığın görüldüğü yerlerde, tüm halk sağlığı maliyetinin yüzde 40’ı sıtma hastalığından kaynaklandığını gösteriyor.

Scripps Enstitüsü’nden bilim adamları yedi yıldır devam eden IBM World Community Grid programının sağladığı kaynaklardan yararlanarak sıtmanın mutasyona uğrayan ve ilaçlara dirençli türlerini tedavi edecek ilaçların geliştirilmesine faydalı olacak milyonlarca bileşeni daha hızlı analiz edecek ve elde ettikleri verileri kamuoyuyla paylaşacak. Projeye ilişkin daha ayrıntılı bilgi almak için  http://ibm.co/tiMRC2 adresini ziyaret edebilirsiniz.