OECD ülkelerinde sağlık turizmi

OECD 2011 Sağlık Harcamaları Raporu’na göre OECD ülkelerinde sağlık turizmi verileri…

OECD 2011 Sağlık Harcamaları Raporu’na göre OECD ülkelerinde sağlık turizmi verileri…

[Tercüme: Med-litera Tıbbi Yazım]

Sağlık hizmetlerinin ticareti ve onun en yüksek profilli parçası olan sağlık turizmi son yıllarda medyanın dikkatini oldukça fazla çekmiştir. Verilen izlenim genellikle fazla sayıda hastanın ülkelerinin dışında sağlık bakım hizmetini aktif şekilde aradığı veya ilaçlarını yabancı tedarikçilerden internet yoluyla aldığıdır. Birçok faktör “ithal” ve “ihraçta” belirgin şekilde görülen artışın yakıtı olmuştur. Bilgi ve iletişim sistemlerindeki teknolojik ilerlemeler hastaların veya üçüncü şahıs olarak sağlık hizmeti alanların diğer ülkelerdeki sağlık bakım hizmeti sağlayıcılarında kaliteli tedaviyi daha düşük maliyete ve/veya daha hızlı şekilde bulmalarına olanak tanımaktadır. Kamusal sağlık sigorta sistemleri ile ilişkili bölgesel düzenlemelerin veya özel sigorta pazarındaki gelişmelerin bir sonucu olarak sağlık kapsamının taşınabilirliğindeki artış hasta hareketini artırmaya hazırdır. Tüm bunlar iş, tatil veya özellikle tıbbi nedenlerle popülasyonların ülkeler arasındaki geçici hareketinin artışı ile bir araya gelmektedir.

Uluslararası sağlık hizmetleri ticaretinin büyük kısmının hastaların tedavi almak için sınırlarının ötesine seyahatini içermesine rağmen, ithalat ve ihracatın tam bir ölçütünü elde etmek için başka bir ülkeden sipariş edilen ilaçlar veya bir ülkedeki bir doktor tarafından başka bir ülkedeki bir hastaya sağlanan tanısal hizmetler gibi uzaktan sağlanan malzeme ve hizmetlerin de hesaba katılması gerekmektedir. Bu tür bir ticaretin boyutu küçük olmaktadır ancak teknolojideki gelişmeler bu alanın hızla büyüme potansiyeline sahip olduğu manasına gelmektedir.

OECD ülkeleri için mevcut olan veriler sağlıkla ilişkili seyahatin toplam ihracat ve ithalatının her birinin 2009’da 6 milyar ABD dolarından fazla olduğunu göstermektedir. Verilerdeki boşluklar ve bildirim azlığı nedeniyle bunun yetersiz bir tahmin olması olasıdır. Yine de toplam sağlık giderlerinin büyüklüğü ile kıyaslandığında sağlıkla ilişkili seyahatlere yapılan harcamalar düşüktür ancak artmaktadır. Örneğin, Almanya’nın mutlak manada en yüksek ithalat seviyesini bildirmesine rağmen bu rakam ancak Almanya’nın şu anki sağlık giderlerinin %0.5 civarını temsil etmektedir (Şekil 7.6.1). İzlanda ve Portekiz gibi daha küçük ülkelerde hastaların sınırlardan geçişinin daha yüksek seviyede olduğu görülmektedir ancak bu hala sağlık harcamasının yaklaşık %1’ini temsil etmektedir. Sigortalı popülasyonunun büyük kısmının komşu ülkelerde yaşayıp buralarda sağlık hizmetlerini aldığı Lüksemburg istisnai bir durumdur.

2009’da 2.3 milyar ABD doları civarında ihracat bildiren Birleşik Devletler’in büyük ara ile en büyük ihracatçı olmasına rağmen genel sağlık harcaması ile kıyaslandığında bu rakam oldukça önemsiz kalmaktadır (Şekil 7.6.2). Diğer taraftan, bazı Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri özellikle diş cerrahisi gibi hizmetler için diğer Avrupa ülkelerinin popüler bir güzergahı haline gelmiştir. Çek Cumhuriyeti ve Macaristan’ın sağlık ile ilişkili ihracatı sırasıyla toplam sağlık harcamasının %3.6 ve %2.1’iydi.Yıllık %28 ve %42 ile son beş yıl içindeki yıllık büyüme Çek Cumhuriyeti ve Polonya’da anlamlı şekilde yüksek olmuştur.

Avrupa Komisyonu’nun diğer üye devletlerde tedavi masraflarının karşılanması için hasta haklarını netleştirmek istemesi nedeniyle Avrupa’daki hasta hareketi daha fazla artış gösterebilir. Avrupa’daki yasalar için önerilen değişikliklerin birçoğu hastaların sağlık hizmetini arama hakkı ile devletlerin sağlık hizmetinin dağıtımını organize etmedeki sorumluluklarını ortak bir noktada buluşturmaya çalışmaktadır. Avrupa Parlamentosu düzeltilen sınır ötesi sağlık hizmeti faturasını 2013’te yürürlüğe girecek kanun ile Ocak 2011’de onayladı.

Tanım ve karşılaştırılabilirlik

Hizmetlerde Uluslararası Ticaret İstatistikleri Kılavuzu’na göre “Sağlıkla ilişkili seyahat” “tıbbi nedenlerle sınır ötesine seyahat eden kişilerin elde ettiği ürünler ve hizmetler” olarak tanımlanmaktadır. Ödemeler dengesinde ticaret, ekonominin yerleşikleri ve yerleşik olmayanları arasında meydana gelen mal ve hizmet işlemlerini kastetmektedir.

Sağlık Hesapları Sistemi, son tüketim için bulunan tıbbi ürün ve hizmetlerin ithali şeklinde tanımlanan şu anki sağlık giderlerinin ithalini içermektedir. Şu anda bunlarda değer anlamında en önemlisi, yerleşik hastalar tarafından yurt dışında satın alınan tıbbi hizmetler veya ürünlerdir. Sağlık hesaplarını SHS’ne göre bildiren birçok ülke tarafından bu ticaret şekli tam olarak bildirilmemektedir. İhracatlar SHS altında şu anda kayıt edilmemektedir ve karşılaştırılabilirlik açısından hala kısıtlılıklar bulunmaktadır.

7.6.1 Toplam sağlık giderlerinin payı olarak sağlık bakım hizmetlerinin ithalatı, 2009, ve reel manada yıllık büyüme oranı, 2004-09 (veya en yakın yıl)


1. Sağlıkla ilişkili seyahatin ödemeler dengesi kavramını kastetmektedir.

Kaynak: OECD Sağlık Verileri 2011 ve OECD-Eurostat Hizmetlerin Ticareti Veri Tabanı.


7.6.2 Toplam sağlık giderlerinin payı olarak sağlık ilişkili seyahatin ihracatı, 2009, ve reel manada yıllık büyüme oranı, 2004-09 (veya en yakın yıl)


Not: Ev sahibi tedarikçiler, tıbbi nedenlerle seyahat eden yerleşik olmayan kişilere tıbbi hizmet verdiğinde sağlıkla ilişkili seyahat ihracı ortaya çıkmaktadır.

Kaynak: OECD-Eurostat Hizmetlerin Ticareti Veri Tabanı.


* Health at a Glance 2011 – OECD Indicators

[Tercüme: Med-litera Tıbbi Yazım]