ISPOR-Türkiye

Prof. Dr. F. Cankat Tulunay – Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji AD

Uluslararası ve yerel düzeydeki çalışmaları destekleyen ISPOR’un (International Society for Pharmacoeconomics and Outcomes Research) Türkiye’nin de içinde yer aldığı 31 yerel bölümü bulunmaktadır. Başkanlığı Prof. Dr. Cankat Tulunay tarafından yürütülmekte olan ISPOR-Türkiye, Ocak 2006’dan bu yana faaliyet göstermektedir. ISPOR-Türkiye ilaç düzenlemeleri, onayı ve geri ödeme prosedürlerinde farmakoekonomi bilincini geliştirmek amacıyla Türk Klinik Farmakoloji Derneği’nin alt organizasyonu olarak kurulmuştur.

ISPOR-Türkiye Bölümü’nün görevleri farmakoekonomi ve sonuçların değerlendirilmesi konularıyla ilgilenen araştırıcıların, sağlık hizmeti sektörü çalışanlarının ve karar alma yetkisine sahip olan kişilerin bilgilerini paylaşabilecekleri bir ortam sağlamak ve farmakoekonomi ve sonuçların değerlendirilmesi konularıyla ilgilenenler için bölgesel düzeyde kaynak olarak rol oynamaktır.

ISPOR-Türkiye ile Türk Klinik Farmakoloji Derneği’nin görev tanımlarında ortak hususlar bulunduğundan, ISPOR-Türkiye dernek tarafından olduğu kadar dernek üyeleri tarafından da desteklenmektedir. Türk Klinik Farmakoloji Derneği üyeleri aynı zamanda ISPOR-Türkiye Bölümü’nün de üyesi olmaktadır. Aktif üyelik için ISPOR-Türkiye yönetim kuruluna yazılı başvuru gerekmektedir.

ISPOR-Türkiye üyeleri güncel konuların tartışıldığı ve ilgili gruplarla en uygun çözümlerin paylaşıldığı aylık toplantılar düzenlemektedir. Yönetim kurulu ise en az 2 ayda bir toplanmaktadır. ISPOR-Türkiye Bölümü kuruluşundan bu yana çeşitli sempozyumlar ve çalıştaylara ek olarak çalışmaların sunulduğu, tartışıldığı ve genel fikirlerin paylaşıldığı yıllık toplantılar da düzenlemektedir.

Mayıs 2006’da düzenlenen 1. Genel Toplantı’da Türkiye’deki mevcut geri ödeme konuları ve öncelikleri tartışılmıştır. Yine 2006 yılından beri gerçekleştirilen Amerika ve Avrupa’daki ISPOR kongrelerinde Türkiye bölümüne özgü çalıştaylar düzenlenmiştir. Ayrıca, Türkiye’deki farmakoekonomi çalışmalarını desteklemek amacıyla akılcı ilaç kullanımı ve farmakoekonomi konusunda 2006 yılında 4, 2007 yılında ise 6 yerel toplantı düzenlenmiştir. Bununla birlikte uluslararası kongre,sempozyum ve toplantılara ISPOR-Türkiye Bölümü olarak katılımlar gerçekleştirilerek Türkiye’nin farmakoekonomi ve sonuçların değerlendirilmesi alanlarında temsiliyeti sağlanmıştır. Bunlara ek olarak, 2007 yılında yapılan çalışmalar kapsamında ilaç firmaları ve toplum güvenliği temsilcilikleriyle grup toplantıları organize edilmiştir. ISPOR-Türkiye Bölümü “Avrupa Farmakoekonomi ve Sağlık Sonuçlarının Değerlendirilmesi Topluluğu”nun kurulması çalışmalarında da görev almaktadır. Bu organizasyonlara ek olarak, ISPOR terimler kitabı ve ISPOR Farmakoekonomi kitabı kullanıcılara sunulmak üzere Türkçeye çevrilmiştir.

ISPOR-Türkiye, 2009 yılı çalışmaları kapsamında 29-31 Ekim 2009 tarihleri arasında Türk Klinik Farmakoloji Derneği ve Liverpool Üniversitesi ile ortaklaşa olarak Türkiye’de Farmakoekonomi konulu bir toplantı düzenleyecektir. Toplantıda temel olarak Kanıta Dayalı Farmakoterapi ve Sağlık Teknolojisi Değerlendirmeleri (Health Technology Assessment – HTA), Türkiye’deki Yeni Geri Ödeme Sistemi ve Türk İlaç Endüstrisine Etkileri ile Türkiye’de HTA’nın gelişimi ve sağlık sistemine katkısı ile ilgili oturumlar düzenlenecek ve yabancı katılımcıların da katkısıyla farklı ülkelerdeki HTA uygulamaları Türkiye sağlık sistemi içinde değerlendirilerek Türkiye için sunulan öneriler tartışılacaktır. ISPOR-Türkiye’nin geleceğe yönelik çalışmaları kapsamında ise Mart 2010’da onkologlara yönelik düzenleyeceği Farmakoekonomi Toplantısı ile Nisan 2010’da düzenleyeceği Orta-Güney-Doğu Avrupa Farmakoekonomi Toplantısı yer almaktadır.

International Society for Pharmacoeconomics and Outcomes Research (ISPOR)

1995 yılında kurulan ve merkezi ABD’deki Lawrenceville’de bulunan uluslararası bilimsel bir kurumdur. ISPOR başkanlığını şu an Dr Michael Barry yürütmektedir.

Bu kurumun temel amacı, sağlık hizmetleri ve bu hizmetler dahilinde yapılan tıbbi girişimlerin hastaların sağlık ve yaşam kalitesine etkisini klinik ve ekonomik ölçütlerle değerlendiren bir disiplin olan ‘sağlık sonuçlarının değerlendirilmesi (outcomes research)’ ve sağlık ekonomisinin bir alt dalı olan ‘farmakoekonomi’ alanlarının gelişmesine katkıda bulunarak, bu araştırmalardan elde edilen bilimsel verilerin sağlık hizmetleri alanında karar alma yetkisine sahip kişiler için faydalı bilgilere dönüşmesine yardımcı olmaktadır. Bu sayede sağlık alanındaki sınırlı kaynaklarının adil, akılcı ve verimli bir şeklide paylaştırılması hedeflenmektedir.

ISPOR bünyesinde sağlık sonuçlarının değerlendirilmesi ile ilişkili farklı disiplinlerden araştırmacılar bir araya gelmektedir. Bu kapsam dahilinde belirlenen çalışma alanları arasında farmakoekonomi, epidemiyoloji (farmakoepidemiyoloji), karar analizi, modelleme, risk değerlendirmesi gibi alanların yanı sıra bilgilerin doğrudan hastalardan elde edildiği ve klinik uygulamalarda kullanılan sağlık durumu ve yaşam kalitesi değerlendirmeleri, sağlık hizmetleri veritabanlarının analizi ile gözlemsel çalışmalardan elde edilen ‘gerçek-hayat’ verilerinin kullanımını sayılabilir.
ISPOR özel ve kamu sektöründe sağlık hizmetlerinin finansmanı ve geri ödeme alanlarında karar alıcı konumunda olanlara bilimsel bir çerçeve içinde yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, bilimsel veriler doğrultusunda verilecek akılcı kararların desteklenmesi yoluyla, sağlığa ayrılan kaynakların en iyi şekilde dağıtılması ve sağlık sisteminin verimliliğinin artırılmasına katkıda bulunulması hedeflenmektedir.

Üyeler ve Etkinlikler

ISPOR, hem bireysel hem de kurumsal üyelik seçenekleri sunmaktadır. Dünya genelinde 97 ülkeden 4.100’ün üzerinde üyesi olan ISPOR’un bu üyelerinin yaklaşık yarısı Amerika Birleşik Devletleri’nde, %35’i ise Avrupa kıtasında bulunmaktadır. Kanada, Asya, Rusya, Afrika ve Latin Amerika’dan da katılımcı üyeler bulunmaktadır.

Uluslararası ve yerel düzeydeki çalışmaları destekleyen ISPOR’un; biri de Türkiye’de olmak üzere, dünya çapında 31 yerel bölümü bulunmaktadır. Bu yerel bölümler farmakoekonomi ve sonuçların değerlendirilmesi alanlarında araştırmacılara, sağlık hizmeti sektörü çalışanlarına ve karar alma yetkisine sahip olan kişilere bilgilerini bölgesel düzeyde paylaşma olanağı sağlamaktadır.
ISPOR, ekonomik/farmakoekonomik çalışmalar, yaşam kalitesi, sağlık sonuçları değerlendirmeleri, hasta uyumluluğu gibi konular ile etik ve iyi klinik uygulamalar alanlarında yöntemlerin geliştirilmesi, ortak terminoloji oluşturulması ve kılavuzlar yayınlamak yoluyla uygulamayı geliştirmek konusunda çalışmalar yapmaktadır. ISPOR ayrıca farklı ülkelerdeki sağlık hizmetleri politikaları hakkında değerlendirmeler yaparak yayınlamaktadır.
ISPOR’un en önemli yapılanmalarından biri de “İyi Araştırma Uygulamaları” ve benzeri alanlarda çalışmalar yapılabilmesi amacıyla çeşitli çalışma grupları oluşturulmasıdır.

ISPOR 1997’den bu yana her yıl uluslararası toplantılar düzenlemektedir. Bu toplantılara endüstri, akademi ve tıp çevreleri ile öğrenciler katılmaktadır. Bu yıl 15.’si düzenlenen Kuzey Amerika toplantısı Mayıs 2009’da Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilmiştir. Bir sonraki uluslararası yıllık Kuzey Amerika toplantısı Mayıs 2010’da yine Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilecektir. Ayrıca 1998’den bu yana Avrupa’da her yıl düzenlenmekte olan kongre, bu yıl Ekim ayında Fransa’da yapılacaktır. Belirli aralıklarla düzenlenen konferanslardan Latin Amerika Konferansı Eylül 2009’da Brezilya’da, Asya-Pasifik Konferansı ise Eylül 2010’da Tayland’da düzenlenecektir. Bunların yanı sıra ISPOR, çeşitli sempozyumlar ve yalnız davet ile katılımcı kabul edilen toplantılar da düzenlemektedir.
ISPOR’un araştırıcılara sunduğu birçok başvuru kaynağı bulunmaktadır. Bu kaynaklardan birisi her yıl düzenlenen uluslararası toplantılarda, Avrupa Kongresi’nde, Latin Amerika Konferansı’nda ve Asya-Pasifik Konferansı’nda 1998’den günümüze kadar sunulan araştırma yazılarının yer aldığı veritabanıdır. Bu veritabanında hastalık, konu başlığı, toplantı, kongre ve konferans kategorilerine göre araştırma yapılabilmektedir.
ISPOR’un 2010 yılı için açıkladığı vizyonunda bölgesel ISPOR gruplarının büyümesinin destekleneceği; maliyet ve sağlık hizmetleri üzerine üretilen ve kullanılan bilgilerle ilgilenen bireyleri ISPOR bünyesine almak için kapsamın genişletileceği; biyoteknoloji ürünleri, genomik uygulamalar ve medikal malzemeler üzerine yoğunlaşmış bireylerin üye olarak kazandırılacağı ve sağlık alanında karar alma yetkisine sahip olanlara etkin bir şekilde ulaşılacağı belirtilmiştir.