Evde Sağlık Hizmetleri Uygulaması

Evde Sağlık Hizmetleri uygulamasının Bakanlık plan ve programlarına uygun olarak yaygınlaştırılması, hizmetin daha etkin ve efektif olarak yürütülebilmesi

Evde Sağlık Hizmetleri uygulamasının Bakanlık plan ve programlarına uygun olarak yaygınlaştırılması, hizmetin daha etkin ve efektif olarak yürütülebilmesi

için bazı hususların vurgulanmasına lüzum görüldüğü açıklandı.

Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlar tarafından evde sağlık hizmeti  verilmesi amacıyla “Sağlık Bakanlığınca Sunulan Evde Sağlık Hizmetlerinin Uygulama Usul Ve Esasları Hakkında Yönerge” 01.02.2010 tarihinde yürürlüğe girdi.

Yönergenin yürülük tarihi itibariyle 81 ilde, Sağlık Müdürlükleri bünyesinde kurulan 34 adet mobil ekip ve hastaneler bünyesinde kurulan 407 evde sağlık birimi olmak üzere toplam 441 adet Evde Sağlık Hizmet biriminin Bakanlıkça tescili yapıldığı bildirildi. Ayrıca aile hekimleri vasıtası ile de bu hizmetler sunulmakta.

Evde Sağlık Hizmetleri uygulamasının Bakanlık plan ve programlarına uygun olarak yaygınlaştırılması, hizmetin daha etkin ve efektif olarak yürütülebilmesi için vurgulanan hususlar:

A-HİZMETİN ÖZELLİĞİ:

1-   Evde Sağlık Hizmetleri 3 şekilde  uygulanmaktadır.

a)    Aile Hekimleri tarafından, aile hekimliği mevzuat doğrultusunda verilen Evde Sağlık hizmetleri,

b)   Hastaneler bünyesinde kurulan Evde Sağlık Hizmet Birimleri tarafından verilen Evde Sağlık Hizmetleri,

c)    Periferdeki vatandaşlara, sağlık müdürlükleri tarafından oluşturulan,  mobil ekipler vasıtasıyla verilen Evde Sağlık Hizmetleri.

2-    Mevcut sistemde hizmet sunumunun en önemli kısmını, hastaneler bünyesinde kurulan Evde Sağlık Birimleri üstlenmiş durumdadır. Bu nedenle hizmetin basamaklar arası koordinasyonunun il sağlık müdürlükleri tarafından iyi yönetilebilmesi için müdürlükler bünyesinde Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezinin Yönergede öngörüldüğü şekilde kurulması ve bir an önce etkin duruma getirilmesi zorunluluk arz etmektedir.

3-    Müdürlükler, Toplum Sağlığı Merkezleri bünyesinde mobil ekipler oluşturacak; mobil ekiplerde bu birimlerden veya sağlık müdürlüğünde  çalışan personel arasından görevlendirilecektir.

4- Evde Sağlık Hizmeti kapsamında ilk aşamada yatağa bağımlı hastalara hizmet verilecektir. Dal hastanelerinde,  faaliyet gösterdiği branşların gerektirdiği (KOAH, spastik çocuklar, onkolojide palyatif bakım, kas sistemi hastalıkları vb.) hizmet götürülecektir.

4-   Evde Sağlık Hizmeti kapsamındaki hastalıklar:

a)  KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları,

b) Yatağa bağımlı hastalar,

c) Terminal dönem palyatif bakım hastaları,

ç) İleri derecedeki kas hastaları,

d) Yenidoğanlara (0-1 aylık) fototerapi uygulamaları,

e) Evde sağlık hizmeti kapsamına alınan hastaların ihtiyaç duyduğu ağız ve diş sağlığı hizmetleri,

B- EVDE SAĞLIK HİZMETİNE BAŞVURU:

1-      Koordinasyon merkezine gelen başvurular, bu merkez bünyesinde görevlendirilen personel aracılığı ile cevaplanarak kayıt altına alınacak ve öncelikle en yakın hastanenin evde bakım birimine yönlendirilecektir.

2-      Türkiye genelinde tek numara olarak tesis edilen 444 3 833 (444 EVDE) numaralı telefon hattına ihtiyaç ve talep sahibi vatandaşların kolaylıkla ulaşabilmesi, başvuruların doğru alınması ve en uygun şekilde ilgili birimlere yönlendirilmesi için müdürlükler bünyesinde çağrı birimlerinin ivedilikle oluşturularak işler duruma getirilecektir.

3-      Çağrı birimlerinde, gelen başvuruları cevaplayabilen, başvuranın sağlık hizmet ihtiyacını tespit edip ilgili birime yönlendirebilen, başvuruları doğru ve noksansız olarak kayıt altına alabilen ve gerektiğinde veri aktarımını sağlayabilecek nitelikleri haiz  personelin görevlendirilmesi ve görevlendirilen personele uygulama konusunda uyum eğitim verilmesi uygun olacaktır.

C-_HİZMETİN AŞAMALARI:

1-      Başvurular öncelikle başvuruyu yapan şahsın ikamet ettiği belediye mücavir alan içerisinde yer alan hastane bünyesindeki Evde Sağlık Hizmetleri birimine yönlendirilecektir.

2-      Hastane Evde Sağlık Hizmet Birimi yetkilisi hastayı ikamet ettiği yerde ziyaret ederek evde sağlık hizmeti alıp almayacağına veya verilecek hizmetin kapsamına karar verip ziyaret programını oluşturacaktır.

3-      Evde Sağlık Hizmetleri kapsamında takip edilen tüm hastaların Aile Hekimlerine bilgi verilecek ve bu şekilde aile hekimleri ile koordinasyon sağlanacaktır.

4-      Taburcu aşamasında olan hastalarımız müdavi hekimleri tarafından Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezine bildirilecektir.

Ç- ARAÇ-GEREÇ ve MALZEME TEMİNİ:

1-        Evde sağlık hizmeti alan hastalarımızın kullanmak zorunda oldukları  ilaç ve tıbbi malzemelere ilişkin sağlık kurulu raporları çıkarılacak; evde sağlık hizmeti kapsamında zimmet karşılığı hastanın kullanımına verilecek tıbbi cihaz ve malzemeler müdürlükçe veya kurum tarafından temin edilerek hastanın kullanımına sunulacaktır.

2-        Mobil Ekipler tarafından verilecek evde sağlık hizmetlerinde kullanılacak    araç   gereç, tıbbi cihaz ve malzeme ihtiyacının tespit edilerek  müdürlüklerce temin edilmesi sağlanacaktır.

3-        Yönergenin 8 inci maddesi gereği, evde sağlık hizmeti verilen hastaların ihtiyaç duyduğu, tedaviye yardımcı olabilecek ve demirbaş niteliğindeki tıbbi cihazlar müdürlük veya hizmeti veren sağlık kurumu tarfından temin edilerek, hizmet süresince zimmet karşılığı hastanın kullanımına tahsis edilebilecektir. Bu nitelikteki cihazların 1 Listesi Ek-3’deki formda verilmiştir. Evde sağlık hizmeti verilecek hastaların ihtiyaç duyabileceği cihaz türü ve miktarlarının önceden tespit edilebilmesi amacıyla, ilişki forma uygun olarak cihaz bazındaki ilin  toplam ihtiyaç miktarının çıkarılarak 31/01/2011 tarihine kadar Tedavi Hizmetleri genel Müdürlüğüne iletilmesi gerekmektedir.

4-        Evde sağlık hizmetlerinde kullanılacak hasta nakil araçları hasta taşımaya elverişli (örnek teşkil etmek üzere bir araç prototipi Bakanlık web sayfasına konulmuştur.) olacak; uygun nitelikte demirbaş aracı bulunmayan kurum ve kuruluşlarımız hizmet alımı veya kiralama yöntemi ile hasta nakil araçlarını ivedilikle temin edip Bakanlığımızca belirlenen şekilde giydirdikten sonra hizmete sunacaklardır.

D-DİĞER ÖNEMLİ HUSUSLAR:

1-        Sağlık Müdürlükleri Evde Sağlık Hizmeti kapsamında görev yapan personeli (hekim, hemşire/sağlık memuru, tıbbi sekreter ve şöfor) il bünyesinde evde sağlık hizmetleri ve işleyişi konusunda eğitecektir. Bu personeller daha sonra kendi kurumlarında eğitici olarak görev yapacak ve kurum çalışanlarını evde sağlık hizmetleri konusunda bilgilendirecektir. Böylece uygulama konusunda öncelikle personelin bilgi sahibi olması sağlanacktır.

2-        Evde sağlık hizmetlerinde yürütülen iyi uygulamaların, bu hizmeti kurmakta ve işleyiş kurgusunda tereddütleri bulunan birimlere model ouşturması maksadıyla Bakanlığımız tarafından “Yerinde Ziyaret Programı” oluşturulmuştur. Bu amaçla göğüs hastalıkları alnında faaliyet gösteren dal hastaneleri bünyesindeki evde sağlık ekibinin 2011 yılı, Ocak ve Şubat aylarında Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine gerçekleştirilmesi planlanan ziyaret programı ekte gönderilmiştir.

3-        Planlanan ziyaretlerin ilişik programa uygun olarak gerçekleştirilmesi ve bu amaçla ilgili personelin (evde sağlık hizmetleri birim sorumlusu tabip ve hemşire/sağlık memuru olmak üzere 2 kişi) görevlendirilecek, görevlendirme ve ziyaretler ilgili sağlık müdürlükleri tarafından koordine edilecektir.

4-        Bakanlığımızca, evde sağlık hizmetine ihtiyacı olabilecek, yatağa bağımlı hedef nüfus, uluslararası literatür de taranarak binde 1 ila 2 olarak belirlenmiştir. Belirlenen hedef nüfus doğrultusunda; 2011 yılının ilk 6 ayında her il için toplam il nüfusunun (TUİK)  binde 1’i kadarına (örn. toplam nüfusu 600 bin olan bir ilin evde sağlık hizmeti ihtiyacı olabilecek hasta nüfusu 600 olarak hesaplanır.) hizmet verilmesi hedeflenmelidir. 2011 yılında her evde sağlık hizmet birminin en az 250 hastaya ulaşması hedeflenmiştir.

5-        Tespit edilen hedef nüfusa ulaşılmasından il sağlık müdürleri sorumlu olacak ve birimlerin belirlenen hedef nüfusa ve hasta sayısına ulaşıp ulaşmadığı Bakanlığımız tarafından izlenecektir.

6-        Evde sağlık hizmeti ihtiyacı bulunan yatağa bağımlı hastaların tespiti için; Türkiye İş Kurumu il müdürlükleri, Belediyeler, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu İl müdürlükleri, kaymakamlıklar, nüfus müdürlükleri ve aile hekimlerinin kayıtlarından faydalanılacak, hastaneler gerektiğinde otomasyon sisteminden geriye dönük tarama yaparak verilen sağlık kurulu raporlarından bu hastaları belirleme yoluna gideceklerdir.

7-        İl içinde, müdürlüklerce evde sağlık hizmetlerine yönelik tanıtım programları ve broşürler hazırlanacak, bilbordlar, yerel televizyon ve basın kanalı ile farkındalık oluşturulması sağlanacaktır.

8-        Aile hekimlerinin, mobil evde sağlık ekiplerinin ve hastane bünyersindeki evde sağlık birimlerinin takip ettikleri hastalarla ilgili Bakanlığımızca hazırlanan ve Tedavi Hizmetleri genel Müdürlüğünün web sayfasına konulan bilgi toplama formunun ilgi (b) de kayıtlı genel yazımızda belirtildiği şekilde noksansız ve doğru olarak doldurularak etkin veri akışının sağlanması önem arz etmektedir. Müdürlükler ve hastane baştabipleri bu konuda gerekli hassasiyeti göstereceklerdir.

EKLER:

Ek-1: Ziyaret Planı  (1 sayfa)

2: Araç Prototipi (Bakanlık web sayfasına konulmuştur)

3-Demirbaş tıbbi cihaz ihtiyaç tespit formu