Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013) Yürürlüğe Girdi

“Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)” Yüksek Planlama Kurulu tarafından kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlandı.

“Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)” Yüksek Planlama Kurulu tarafından kabul edildi ve Resmi Gazete’de yayımlandı.

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının yazısı ile Yüksek Kurula intikal ettirilen, Özürlüler İdaresi Başkanlığının yazısı dikkate alınarak; Özürlüler İdaresi Başkanlığı koordinatörlüğünde sorumlu ve işbirliği yapılacak kurumların görüşleri alınmak suretiyle hazırlanan ekli “Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)”nın kabulüne, karar verildi.

Planda belirtildiğine göre, 2006 yılında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü (SHÇEK)’ne bağlı resmi rehabilitasyon merkezleri için yapılan harcama toplamı 66 milyon TL iken, bu tutar 2009 yılında 150 milyon TL olarak gerçekleşti. 2009 yılı içerisinde, yatılı ve gündüzlü toplam 72 kuruluşta 4569 özürlüye sürekli, gündüzlü ve dönemli bakım ve rehabilitasyon hizmeti verildi.

Yine planda belirtildiğine göre, özürlü evde bakım giderlerinin; SHÇEK toplam bütçe giderleri içindeki payının 2007 yılında %7 iken 2008 yılında %37’ye ve merkezi yönetim bütçe giderleri içindeki payının ise 2007 yılında %0,02 iken 2008 yılında %0,18’e yükseldiği görülmekte. 2009 yılında ise, özürlü evde bakım hizmetlerine tahsis edilen ödenek miktarının SHÇEK toplam ödenek miktarı içindeki payının % 53’e, merkezi yönetim bütçe giderleri içindeki payının ise %0,37’ye yükseldiği görülmekte. Dolayısıyla, bütçeden özürlü evde bakım hizmetlerine ayrılan pay yıllar itibarıyla önemli bir artış göstermiş ve SHÇEK bütçe büyüklüğünün %50’sinden fazlasına ulaşmış.

2014 yılı için konulan hedefse, 562 bin kişiye 4.2 milyon TL‘lik ödenek ayrılması şeklinde belirlenmiş.

“Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)’nın kabul edilmesindeki bazı amaç gerekçeler şu şekilde açıklanmakta:

“Özürlü bireyler özür türüne ve derecesine göre günlük yaşamlarında çeşitli oranlarda güçlüklerle karşılaşmakta ve destek hizmetlerine ihtiyaç duymaktadır. Bu çerçevede bireysel ihtiyaçlarını bir başkasının yardımı olmaksızın gideremeyen özürlü bireyin desteklenmesini amaçlayan bakım hizmetleri önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır.

Özürlülük olgusu kendi içinde değerlendirildiğinde, özürlüler içinde en dezavantajlı grup, toplumsal hayata yeniden kazandırılması hayli güç olan bakıma muhtaç yetişkin ağır özürlü bireyler ve özürlü hale gelmiş yaşlılardır. Ağır ve yaşlı özürlü bireylere yönelik bakım hizmetlerinin niteliğinin ve bu bireylerin yaşam kalitesinin arttırılması büyük önem taşımaktadır. Ancak, ağır özürlü yetişkinler ve yaşlılar, bakım konusunda genellikle geri planda kalmaktadır. Özürlü bireylerin özellikle yaşla birlikte artan yardım ve bakım ihtiyacı sosyal devlet ilkesi temelinde öncelikle ele alınması gereken konulardan biridir.

Bakım hizmetleri; bakıma muhtaç kişiye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleri şeklinde tanımlanmaktadır. Bakım hizmetlerinde öncelikli hedef, bakıma muhtaç bireyin ailesinin yanında sosyal çevresinden koparılmadan bakılması ve ailenin bu bakım hizmetleri konusunda maddi, manevi desteklenmesidir.

Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır. Kurum bakımı, evde verilecek desteğe rağmen bakılamayacak derecede yardıma gereksinim duyan veya aile yanında bakılması mümkün olmayan bireylerin bireysel, sosyal, psikolojik ihtiyaçlarının giderildiği, boş zamanlarını değerlendirici etkinliklerin yapıldığı, sosyal ilişkilerinin ve aktivitelerinin arttırıldığı bakım türüdür. Dünyada, uzun dönemli kurum bakımının gerek bireyler üzerinde yalnızlaşma, sosyal izolasyon, duygusal çökmüşlük, depresyon, yabancılaşma gibi olumsuz etkilere neden olması, gerekse maliyetinin yüksek olması dolayısıyla evde bakım modeline geçilmektedir.

Evde bakım hizmetleri, bakıma muhtaç özürlü bireye ve aileye verilen her türlü desteği kapsamaktadır. Evde bakım hizmetinin en temel hedefi, muhtaç bireyin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılayarak aileye destek vermek ve ailenin işlevselliğini arttırmak, muhtaç bireylerin kendi evlerinde olabildiğince uzun, bağımsız, rahat ve huzurlu bir şekilde yaşamalarını ve kurum bakımının olabildiğince geciktirilmesini sağlamaktır. Böylece bir taraftan aile bütünlüğü korunmakta ve aile karşı karşıya olduğu sorunla baş etmekte yalnız olmadığını hissetmekte, diğer taraftan da bakıma muhtaç bireyin daha iyi koşullarda yaşamını sürdürmesi sağlanmaktadır.”

2011 – 2013 dönemini kapsayan Bakım Hizmetleri Stratejisi aşağıda yer alan beş temel stratejik öncelik ekseninde belirlendi:

ÖNCELİK 1- Evde Bakım Hizmetlerinin Geliştirilmesi

1.1. Evde bakım hizmetleri uluslararası normlar incelenerek, Türkiye’nin yapısına en uygun hizmet planlaması yapılarak yeniden yapılandırılacaktır.

1.2. Süreli bakım hizmet modeli oluşturulacaktır.

ÖNCELİK 2- Kurumsal Bakım Hizmetleri Hususundaki Eksikliklerin Giderilmesi

2.1. Ruh sağlığı bozulan bireyler için rehabilitasyon merkezleri açılacaktır.

2.2. Ruh sağlığı bozulan bireyler için bakım merkezleri açılacak ve kurumsal bakım standartları yükseltilecektir.

2.3. Özel bakım merkezlerinde kaliteli hizmet sunulması için, söz konusu merkezlere yönelik denetimler artırılacaktır.

ÖNCELİK 3- Bakım Hizmetlerine Yönelik Eğitim Programlarının Geliştirilmesi

3.1. Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından kabul edilen “Bakıma Muhtaç Özürlü Bireylere Hizmet Verecek Bakım Elemanı Yetiştirme Kurs Programı” uluslararası standartlara uygun hale getirilecek ve söz konusu programlar yaygınlaştırılacaktır.

3.2. Bakım hizmeti verecek personelin hizmet verimliliklerinin yükseltilmesi için psikolojik destek programları geliştirilecektir.

3.3. Özürlüsü bulunan ailelere bakım hizmeti konusunda verilen rehberlik, danışmanlık, rehabilitasyon, eğitim ve bilinçlendirme hizmetleri yaygınlaştırılacaktır.

ÖNCELİK 4- Bakım ve Rehabilite Edici Destek Teknolojilerinin Geliştirilmesi

4.1. Bakım ve rehabilite edici destek teknolojilerinin uluslararası standartlara göre üretimleri yaygınlaştırılacaktır.

ÖNCELİK 5Bakım Güvence Sistemleri ve Finansmanı Oluşturulmasına Yönelik Çalışmaların Gerçekleştirilmesi

5.1. Bakım güvence modeli ve bakım sigortası alanında; finansman yönteminin belirlenmesi, aktüeryal hesapların yapılması ve sistemdeki aktörlerin belirlenmesi gibi hususlarda hazırlık çalışmaları yapılacaktır.

Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)

Yüksek Planlama Kurulundan:

Tarih : 31/12/2010

Karar No : 2010/44

Konu : Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)

Yüksek Planlama Kurulunca;

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının 30/11/2010 tarih ve MY-71 sayılı yazısı ile Kurula intikal ettirilen Özürlüler İdaresi Başkanlığının 17/9/2010 tarih ve 1715 sayılı yazısı dikkate alınarak; Özürlüler İdaresi Başkanlığı koordinatörlüğünde sorumlu ve işbirliği yapılacak kurumların görüşleri alınmak suretiyle hazırlanan ekli “Bakım Hizmetleri Stratejisi ve Eylem Planı (2011-2013)”nın kabulüne, karar verilmiştir.